Sekülerizm dinin toplumdaki etkisinin azaltılmasıdır. Bunun devletteki tezahürü devletin herhangi bir dine göre yönetilmemesidir. Devlet yönetilirken hernagi bir din esas alınmaz. Buna karşılık vicdan ve din özgürlüğünü garanti […]
Alt Yapı mı, Laiklik mi? Solun Öncelik Krizi
Türkiye’de Kemalizm’e eklemlenen kimi solcu gruplar, Kemalizm’in artık marjinal kalmış bilinçaltını dile getirme aparatı olarak görev yapıyorlar. Kemalizm muhafazakarlaşırken dine karşı keskin dili yontuluyor. Bu keskinlik tarihsel hafızada […]
Amerikalı Bir Akademisyenin Açıklamaları Üzerinden Suriye Devrimini Amerikancılığa Mahkum Etmek
Jeffrey Sachs, Amerikalı bir ekonomist, akademisyen. BM de kalkınma çalışmalarında bulunmuş bir Profesör. Amerikan devletinde siyasi bir rolü yok. Fakat Sachs’ın Suriye devrimi hakkındaki kişisel yorumunu Suriye devrimi […]
Kemalizm’i Bir Başka Açıdan Yeniden Değerlendirmenin Gerekliliği Üzerine
Türkiye’de Kemalizm eleştirileri çoğu zaman ideolojik kavgalar doğrultusunda yapılıyor. Muhafazakarlar ve İslamcılar Kemalizmi laiklik üzerinden eleştiriyorlar. Milliyetçiler harf inkılabı ve kültür tahribatı üzerinden ele alıyor. Sosyalistler ve iç […]
Ayrı Düşünülmesi Gereken İki Kavram: Muhafazakarlık ve İslamcılık
Muhafazakarlık ve İslamcılık genellikle birbirine karıştırılır. İslamcılık, siyasal İslamcılığa indirgenirken muhafazakarlıkta aynı torbaya konulur. Oysa iki kavram birbirinden tamamen farklıdır. Muhafazakarlık batıda ortaya çıkan bir ideoloji iken İslamcılık […]
Ehli Sünnete veya Sünniliğe Eleştirel Bakmak
Ehli Sünnet geleneğinden biri olarak ehli sünnetin sahabe anlayışına dair kabataslak eleştiriler içermektedir bu yazı. Ehli Sünnet ve şiiler arasındaki sahabe ihtilafları yüzlerce yıldan beridir devam ediyor. İran-İsrail […]
Eşref Ziya Terzi: Ezgileri ve The İmam 2 Filmi Üzerine
Eşref Ziya Terzi, Türkiye’de İslamcı müzik kültürünün öncülerindendir. Yaptığı İslami ezgiler ilk çıktığı 1990’lardan günümüze halen dinlenir. Bugünlerde izlediğim The İmam 2 filmini değerlendirecektim ki yazıyı İslami ezgi […]
ABD-İsrail ve İran Savaşında Nerede Durmalıyız?
İsrail ve ABD, İran’a saldırmışken İran’a nereden bakacağız? Kimileri tarihsel kin ve miras alınmış kavgalarla bakmayı seçiyor. Kimisini mezhep farklılığı üzerinden bakıyor. Kimisi Suriye’de ve direniş ekseni adıyla ortadoğuda […]
Evrim Teorisinin Kanıtlanabilirliği Üzerine
Evrim teorisi tıpkı Big Bang gibi doğrudan gözlenebilir bir süreç olmayıp makro açıdan dolaylı kanıtların bir araya getirilmesiyle ortaya çıkan bir teoridir. Tabi mikro düzeyde evrim laboratuvar ortamında […]
Çeçenistan Direnişi Neden Bitti?
Türkiye’de birçok şeyde olduğu gibi bu tartışma da ülke içi kutuplaşmalara alet ediliyor. Selefi-sufi çatışması üzerinden direnişin bittiği anlatılıyor. Sufiler radikal selefiliğin cihadı kirlettiğini ve direnişi bitirdiğini iddia […]
Osmanlı Tarihinde Efsaneler ve Gerçekler – Halil İnalcık
Halil İnalcık, Osmanlı tarihinde dünya çapında en otorite isimlerden birisi. Aynı zamanda Özal zamanında Osmanlı Arşivlerini tasnif edip modern bir arşiv haline getirende kendisi. İnalcık’ın tarih yönteminin bilimselliği […]
İran’da Karşı Devrimin Protest Müziği: “Beraye Azadi”
İran devrimi üzerinden yıllar geçtikçe devrimi destekleyen insanlar artık bu desteklerini geri çektiler. Bugün öyle ki hala 1979’da zamanda donmuş bir avuç azınlığın İran destekçiliği ise marjinalliğe mahkum […]
Muhafazakar Mahallenin Sultan Abdulhamid Yüceltmesi
Muhafazakar mahallede son yıllarda iyice artan müthiş bir Sultan II. Abdulhamid fetişi baş gösterdi. İç ve dış güçlere karşı mücadele eden büyük bir deha, Filistin için toprak satmayan, […]
Bilim Tarihine Kısa Bir Bakış
Cemal Yıldırım’ın Bilim Tarihi adlı eseri, konuyla ilgili türkçe kaynaklar arasında en çok önerilen ve elden ele dolaşan kitaplardan. İlk baskısını 1983’te yapan kitap, ileri baskılarda değişen bilimsel […]
İşçiye Empatiyle Bakabilmek
Empati, zor mesele. Dilim dönmüyor onu etkili biçimde ifade etmeye. Ama bir başkasını anlamak belki dünyanın en zor işi. En insani yönümüzdür görünenin ötesini görememek. Sınırlı bakışlara ve […]
Türk Müslümanlığı nedir? (5)
Türk Müslümanlığı, Kemalist modernleşmenin ümmetten ulus inşa etmek için ürettiği Türk üst kimliği söylemini İslam’la harmanlayan, modern milliyetçilik ve devletçilikle barışık bir Müslümanlık yorumudur. Bu yoruma sahip Türk […]
Aristo’dan Newton’a, Einstein ve Planck’a: Fizikteki Bilimsel Devrimler Ne Anlama Geliyor?
Bilim, din gibi konularda uzmanı olmasak da hoyratça konuşmayı severiz. Bu anlamda haddimi aşmak istemem. Ancak, anladığımı yazıya dökmek, beni daha çok pekiştiriyor ve geliştiriyor. Bu sebeple kafamda […]
Kuantum Fiziğinin Bayesçi Yorumu (QBism) Üzerine
Kuantum fiziğinin Bayesçi yorumu (Quantum Bayesianism, kısaca QBism) Kopenhag yorumundan daha akla yatkın görünüyor. Meseleye ancak uzmanların taraftar olduğu görüşler üzerinden bakabiliriz. Kendi adıma sadece meraklı bir araştırmacıyım. […]
İslam Dünyasında Felsefeyi Bitiren Kişi Gazali midir?
Ebu Hamid el-Gazali (1058–1111) namı diğer İmam Gazali’nin Tehafütül Felasife adlı eseriyle İslam dünyasında felsefeye darbe vurduğu ve akli düşüncenin gelişimini durdurduğu şeklinde meşhur bir iddia vardır. Daha […]
(4) Türk Üst Kimliğinin Tarih Kurgusu
Bir önceki yazıda Türklüğün aslında kader değil modern bir kurgu olduğunu anlatmıştım. Cumhuriyet devrimleri bu açıdan ümmetten bir ulus yaratma projesidir. Eski toplumlar ümmet-din bağı üzerinden organize edilirken, […]
(3) Türk Olmak: Kader mi, Kurgu mu?
Ulus çağının içinde doğan insanlar olarak bizler Türk kimliği sanki binlerce yıllık doğal bir şeymiş gibi algılıyoruz. Oysaki Ulus modern bir icattır. Tarihte bugünkü şekliyle ulus/millet şeklinde toplumsal […]